YES MEN .
Τρίτη 11 Αυγούστου 2026
Λιάζει και οι σκέψεις μου ξεραίνονται
Πέμπτη 25 Ιουνίου 2026
ΤΟ ΤΑΞΙΜΟ
Είσαι η πιο ωραία σε όλο το Γαλαξία !
καλημέρα παντού με άλλα λόγια έτσα είναι αυτά.
Πέμπτη 11 Ιουνίου 2026
Μας καταδίκασαν να υπακούμε
Σάββατο 23 Μαΐου 2026
Ο Σαλισβουρής
Εγένετο εν ταις ημέρες εκείνες νεαρός τις ονόματι Ιωάννης
Παναγιωτάκης . Ο Γιάννης είχε τελειώσει τελειώσει το σχολαρχείο της εποχής του
ήξερε να διαβάζει τον Οκτώηχο και το ψαλτήρι χωρίς λοιπές γνώσεις διορίστηκε
διδάσκαλος της εποχής.
Αλλά ο νεαρός ήταν
πεισματάρης , τεμπέλης , ακαμάτης και πονηρός σφόδρα. Αγάπησε μια κοπέλα αν και
δεν την είχε δει ποτέ του άλλα από πληροφορίες έμαθε ότι ήταν πανέμορφη κόρη
του Καρούζου Αγά εναπομείναν τούρκο -Κρητικού
στο χωριό Ποταμιές Πεδιάδος . Ο Καρούζος είχε τεράστια περιουσία με ελιές,
αγριάδες, και γονικά, κοπάδια και περιβόλια. Είχε λοιπόν την κόρη του μη στάξει και μη βρέξει με νένα να την
χτενίζει να την διαφεντεύει να την προσέχει μην την δει μάτι του Ήλιου και του
την κλέψει κλεισμένη στο ονταδάκι του . Πώς να πλησιάσει κανένας από το
πλακόστρωτο στενό που αν τον έπαιρνε
χαμπάρι ο ραχατιλής κύρης της θα σήκωνε τις πιστόλες του και θα τον
μπαλοτάριζε.
Όλες αυτές τις
πληροφορίες μα και πολλές άλλες είχε περισυλλέξει ο νεαρός και κατάστρωσε το
σχέδιο του για την αρπαγή της πεντάμορφης . Έφυγε λοιπόν από το χωριό του
Λασιθιού να ξεψαχνίσει την κατάσταση και να βγάλει το πλάνο της αρπαγής. Πρώτον
μέλημα του έπιασε την μαγείρισσα να
μάθει τα χούγια του Αγά. Κάθε πρόσαργο έπινε μερικά ρακάκια και φουμάριζε τον
ναργιλέ του φυσώντας και ρουφώντας απολαμβάνοντας τις φουσκάλες του ναργιλέ να
σπάνε με αγαλλίαση. Τα έχει του τα καλά του δεν έβαζαν τον κόσμο . Τα
μεσοβάρελα γεμάτα λάδια , οι κόφες τίγκα μέχρι πάνω με τυριά και αθοτύρους, τα
κρασοβάρελα με τα κοκκινέλια και τα κεχριμπαρένια κρασιά να ποτίσουν την
πεδιάδα , οι νταμιτζάνες ανόθευτη ρακί μέχρι τα κουρούπια γεμάτα ξύδι και τα
κιούπια με ελιές μαυρομάτες με την αλμύρα και το αρισμαρί να κουζουλάνουν τον
ουρανίσκο.
-Βαϊ- βαϊ Ιντα
τόνε θέλει ο μεγάλος Πατισάχ το παράδεισο στον ουρανό . Επαέ είναι. - Ντα πε μου δα Ντελικανή ποιος είσαι και ίντα θες
.
Γιάννη με λένε Παναγιωτάκης, Πατάτες και μήλα έχω
φορτωμένα την φοράδα και γυρεύω να τα πουλήσω μα ίντα να πάρω από τους
κακομοίρηδες που δεν έχει κανένας γρόσια , Τις ελιές δεν ήρθε ακόμα η εποχή να
μαζέψουν και όλοι περνούν όπως μπορούν.
-Δε φαίνεσαι για
έμπορος . Μεταπράτης δα νάσαι και κάνεις τον αγωγιάτη. Μα κάτσε να σε κεράσω
μια ρακί και μετά θα κάνουμε κολάι . –Άντε μωρέ Ντελικανή , σκουτελοβαρίσκω
σου.
-Ας έχεις την υγειά σου αγά μου. Πιες μια πιες δύο πιες
τρείς γίνανε πολλές . Ο καρουζ -Αγάς άρχισε σιγά- σιγά να ροχαλίζει
ξεκούρδιστος . – Άντε του λέει να φέρεις την φοράδα να την ξεφορτώσεις στην
αυλή και πες στην μαγέρισα να σε πλερώσει
τριάντα μπαγκανότες και δέκα μεζιθια για τον κόπο σου και άμε στο καλό.
Ο βελζεβούλης τότε
πιάνει την νένα τις βάζει το μαχαίρι στο
λαιμό και της λέει . Άμα θα σουρουπώσει βγάλε μου την κοπελιά κοντά στο βατσιπέτι
στο δώμα και ξά μου εμένα . – Μωρέ να με σφάξει θέλει ο Κύρης της. – Α δε σε
σφάξει αυτός εγώ σίγουρα θα το κάνω. Μόνο γροίκησε το.
Ο Γιάννης έφυγε
και πήγε στου σύντεκνου του Τσαπή το
σπίτι που έκανε αξομονή . Έβαλε το μεϊντανογίλεκο την μπολιδένια πουκαμίσα την
τσόχινη καταγάλανη βράκα του τα άσπρα στιβάνια του στόλισε και την καλοταϊσμένη
φοράδα του τις έδεσε παλιόρουχα στα πόδια της για να μην ακούγονται τα πέταλα
στο λιθόστρωτο και περίμενα να μουχλιάσει.
Σέρνοντας την
φοράδα του από το χαλινάρι κίνησε για του αγά το κονάκι .Πάτησε στην ράχη της
φοράδας μ’ ένα σάλτο ανέβηκε στο δώμα και τσουβάλιασε την φεγγαρόλουστη σάλταρε στη ράχη της φοράδας με δυο καμτσικιές μέσα από τους πλατάνους τις
λυγαριές βρέθηκε στο Σφενδήλι. Πήρε το πλάι για το μοναστήρι της αγίας Φωτεινής
. Εκεί την βάπτιση χριστιανή της έδωσε το όνομα Φωτεινή .
Την επαύριον έγινε
μεγάλο μαλεχουλέ. Κλέψαμε την κόρη του Καρουζ-Αγά..Έγινε συνάθροιση των
ζαπτιέδων να πάνε να βρούνε τον αίτιο να τον μακελέψουν. Κανένας δεν τον οίδε.
Κανένας δεν τον ήξερε .Κανένας δεν κάτεχε πράμα.
Μετά από μια βδομάδα έπεμψε μαντατοφόρο ο Γιάννης του
αγά να πάει στο Λασίθι να παραλάβει την
κόρη του αλλά να κατέχει ότι αυτός την
είχε χαλασμένη. Μεγάλη ντροπή για τον αγά. Ιντα να την κάνει εδά χαλασμένη .
Ποιος θα την έπαιρνε ετσά καταστεμένη .
Άει στο πύρος μπλιό . Ιβαλα είπε και σε ένα μήνα απ το καημό του έσκασε και
τον έθαψαν στα λιόφυτα έξω από το
νεκροταφείο …………….
Πέρασαν χρόνια
ήρθαν άλλοι καιροί . Η Κρήτη μετά πολλών αγώνων
ελευθερώθηκε σαν Κρητική πολιτεία. Ο Γιάννης και η Φωτεινή ζούσαν μισή χρονιά στο Λασίθι και άλλη μισή
στις Ποταμιές Η περιουσία ήταν
αξιοσέβαστη παρά του ότι την Φωτεινή την αδικομοίρασαν είχε τεράστιες εκτάσεις
με ελαιόδεντρα ολόκληρα πλάγια βουνών ,
στο Ρεβίθι στον Κακό Ποταμό στο Τσαγκάρο στην Δάφνη στον Ξερόκαμπο στην Άγνο ,
Χαρουπιές αμέτρητες και βοσκοτόπια πλήθος. Ευτύχισαν να κάνουν τέσσερεις κόρες
Μαρία, Καλλιόπη, Υακίνθη, Άννα και ένα
γιό τον Μιχαλάκη δικηγόρο <<παρ Αρείο πάγο>> μορφωμένο την εποχή του
ενώ οι κόρες ήταν ιδιαίτερες για τα χέρια στο λιομάζωμα και στις άλλες
αγροτικές εργασίες.
Αυτοί ήταν και οι γονείς της Γιαγιάς Καλλιόπης ο παππούς και η γιαγιά της Μάνας μου . Τους
δικούς μου παππούδες δεν τους έφτασα και αναγκαστικά έφτασα να έχω τον παππού
της μάνας μου παππού. Ένεκεν αυτού μου έδωσαν και όνομα Γιαννάκη. Τον έφτασα καλά τον παππού συνταξιούχος
δημοδιδάσκαλος και την γιαγιά μου την
Φωτεινή τιμής ένεκεν δημοδιδασκάλισσα αλλά αυτή δεν μπορούσε να περάσει την
κλωστή στην βελόνα και εγώ που είχα ωραία ματάκια την περνούσα με το πρώτο. Η
γιαγιά ήταν πολύ γριά ακαθορίστου
ηλικίας και θυμάμαι το 1962 που πιστοποιούσαν ηλικίες για το καθορισμό
αγροτικής σύνταξης Έγινε το δικαστήριο στο Τζερμιάδων . Στην ερώτηση της δικαστού ..-Γιαγιά πόσο χρονών είσαι; -Ντα
κατέχω παιδί μου – Ε τότε πες μας τι θυμάσαι ;
Ε οντά αναμαζώξανε τους αγάδες
και φύγανε ήμουνα κορασοπούλα σαν την Άννα του γειτόνου μου Ρουμπιέ. Η Άννα του
Ρουμπιέ ήταν περασμένες των τριάντα
Μάιων. Από το ιστορικό γεγονός το 1923 υπολογίστηκε
ότι ήταν πάνω των 70 ετών. Έτσι χορηγήθηκε αγροτική σύνταξη στην γιαγιά
την Φωτεινή. Απεβίωσε μετά το Μιλλένιουμ το 2004 ετών κατ’ εκτίμηση 112 ίσως,
αφήνοντας εν ζωή 308 απογόνους
χωρίς τους πεθαμένους . Θυμάμαι πολλά χρόνια ήταν χωρίς δόντια και το
μοναδικό φαγητό της ήταν ο χυλός και το
μαγγίρι και τα δύο παρασκευαζόταν με αλεύρι
σ΄ ένα μικρό μαυροτσούκαλο στην παραστιά. Πολλές φορές έτρωγε και χόρτα
ή ότι άλλη πρασινάδα μέχρι και τσουκνίδες όλα τα έκανε χυλό και τα έτρωγε με το
κουτάλι.
Ο τριπαππούς ο
Γιάννης όπως τον θυμάμαι ευθυτενής
κοτσονάτος με τις βράκες του τα γιλεκάκια του τα μπολιδένια αστραφτερά
πουκάμισα το ζωνάρι του τα άσπρα στιβάνια του
το κούκο με την μαντζουράνα στο αυτί πάντα καθαρός και περιποιημένος.
Τέσσερεις κόρες είχε και τον πρόσεχαν σα βασιλικό της γλάστρας. Μικρό παιδί εγώ
και διότι ο πατέρας με την μάνα μου ήταν καλή δουλευτάδες με άφηναν πάντα με τον παππού
5 με 6 χρονών να με προσέχει κατά
τα λιομαζώματα που έτρεχαν στις δουλειές. Είχαν μοιράσει την παρουσία των στα
παιδιά αλλά είχαν κρατήσει και αυτοί το
λεγόμενο γεροντομοίρι που τα παιδιά των όλοι μαζί είχαν την υποχρέωση να
μαζεύουν τις ελιές των και να του πάνε το λάδι στο σπίτι του. Το μοιράσι του δικηγόρου το εκμεταλλευόταν ο
παππούς με την γιαγιά με φροντίδα των παιδιών και των εγγονών όσο ήταν δυνατό. Ο παππούς περήφανος στ΄
αυτιά όλα του τα παιδιά αλλά και μερικά από τα εγγόνια κληρονόμησαν το dna του και είχαν πρόβλημα
ακοής.
Η καθημερινότητα του παππού
και του δισέγγονου ήταν πάντα προδιαγεγραμμένη. Το πρωινό το χειμώνα περίπατος
μέχρι το καφενείο του Τσαπή ή του Σταφυλάκη να πάρει τον γλυκύ βραστό του να με κεράσει το λουκούμι μου . Αν περνούσε ο
ψαράς θα έπαιρνε το ψάρι αν όχι πήγαινε στο χασάπη για το κρέας . Τηγανιτά δεν
έτρωγε γιατί δεν είχε δόντια ¨Όλα βραστά θυμάμαι να βάνει στο στόμα του τα ψαράκια να τα αναμασά παίρνοντας
το ζουμί και να φτύνει τα κόκκαλα. Εμένα μου έκοβε ένα κομμάτι ανθότυρο με
βρεγμένο παξιμάδι ήταν πεντανόστιμο. Μετά
εφώναζε τα γατιά έτρωγαν τα’ αποφάγια έγλυφαν και το πάτωμα και μου παράγγελνε
να μη ομολογήσω. Το κρέας το κατάπινε σαν τον κούβο . Από αυτό μου έδινε και μένα το μερτικό μου. Στα
χωράφια τα λιομαζώματα έτρωγαν κουκιά
ξερά με κρεμμύδι και ρέγκα που ο
φιλόστοργος παππούς φρόντιζε να τους προμηθεύει εγκαίρως. Μετά το φαγητό ο
παππούς και εγώ δηλαδή, αναχωρούσαμε για
του Ζαχαργή περνώντας από την από την φάμπρικα
του μπάκα- μπάκα. Περνούσαμε από το μέσα εργοστάσιο του συνεταιρισμού. Εκεί στο
γεφύρι στο γύρο του ποταμού κάτω από μία χαρουπιά είχε κάμει το γιατάκι του και ερχόμαστε το
απομεσήμερο για να πάρει την σιέστα του .
Εγώ έπαιζα στο ποτάμι μαζεύοντας καβουράκια και αν τύχαινε κανένα μεγάλο ανάγκαζα να δαγκώσει ένα ξύλο τον
έβαζα σε σακουλίτσα τον κρατούσα του Χιαλακογιάννη να τον ψήσει στα κάρβουνα.
Κατά το πρόσαργο επιστρέφαμε στο
χωριό σταματάγαμε στου Τσαπή το καφενέ
να πάρει τον γλυκύ βραστό του και να με
κεράσει φλόκα πότε γκαζόζα η ότι ήθελε το Γιαννιό που ήταν καλό κοπέλι
Στο χωριό ήταν και το σπίτι
του δασκάλου του Τριανταφυλλίδη με την γυναίκα του την Υακίνθι αυτή για να την
ξεχωρίζω από την αδελφή της γιαγιάς μου που λεγόταν και αυτή Υακίνθι την έλεγα
μεγάλη Υακίνθη. Πολλές φορές πήγαινα να τους επισπευτώ. Δεν ξέρω την συγγένεια
είχαν αλλά μου άρεσε πολύ. Μ’ έστελνε να κάνω διάφορες δουλειές
και με φίλευε πάντα με στραγάλια τα έλεγε μαρδόχια, καραμέλες και
μανταρίνια από το υπέροχο περιβόλι που είχε δίπλα στο ποτάμι. Ο δάσκαλος ήταν
κουφός και η δασκάλα λίγο στραβή αλλά μου είχαν απεριόριστη στοργή και αγάπη .
Το σπίτι των ήταν στη πάνω γειτονιά αλλά
εγώ δεν παρέλειπα να τους επισκέπτομαι συχνά
γιατί μου άρεσαν τα καλούδια.
Οι ιστορίες και εμπειρίες των παιδικών χρόνων
είναι άπειρες αλλά ας μην επεκταθούμε άλλο. Αυτή περίπου ήταν η ζωή του παππού.
Μια χρονιά πήγα να κάνω ποδαρικό στο σπίτι του
να πω χρόνια πολλά και ο παππούς μου έδωσε ένα δεκάρικο κοκκινωπό. Η
γιαγιά με πρόλαβε στην αυλή φεύγοντας και μου φώναξε – Μωρέ Γιαννιό γιάγυρε να
μου πεις χρόνια πολλά σου έκανε ο παππούς την καλή χέρα ίντα σου έδωσε . – Ένα
λεφτό της απάντησα – μου το πήρε και μου έδωσε δυο δραχμές εγώ δεν γνώριζα τότε
μα τώρα λέω έ την τσιφούτα.
Τα καλοκαίρια τα περνάγαμε στο Τζερμιάδων το σπίτι του παππού ήταν στο τσαρσί πίσω από την εκκλησία της
Αγίας Τριάδας . Η συμπεριφορά και η ζωή μας δεν άλλαξε σε τίποτα μόνο οι
παραστάσεις τώρα ήταν διαφορετικές . Ο πρωινός καφές ήταν στο πλησιέστερο
καφενείο του Καραμήτσου ή στου Λούτσου . Κάποιες φορές ανάλογα με το κρύο
πίναμε βραστάρια Οι καφετζήδες ήταν με χιαλουβάρια . Εγώ απορούσα πως έκαναν
την φουφούλα πίσω και τα μπατζάκια
μπροστά στενά με δύο τρία κουμπάκια για να μπαίνουν μέσα στα στιβάνια.
Ο καφετζής πρόσφερε στον
παππού την καρέκλα από σεβασμό λέγοντας
του καλώς τον Σαλησβουρή. Το κάλεσμα
αυτό αργότερα έμαθα γιατί είχε πάρει το παρανόμι αυτό. Επειδή καθώς γνώριζε την ανάγνωση του οκτωήχου
εθεωρείτο σπουδασμένος της εποχής επιλέγει ως αντιπρόσωπος του Λασιθίου στο
βουλευτήριο της Κρητικής πολιτείας. Δεν σταματούσε να ομιλεί να αραδιάζει
θεωρίες και νόμους γενικώς ως λέγων πράγματα άνευ ουσίας και λόγου οι ελάχιστοι
γνωρίζοντες τον αποκάλεσαν Σαλησβουρή
παρομοιάζοντας των με τον συντηρητικό Πρωθυπουργό της Αγγλίας Μαρκο Salisbury . Έκτοτε όποιος χωριανός έλεγε ασυναρτησίες του έλεγαν
<<σαλίζεις δε σαλίζεις σαλισβουρίζεις..>> Από το παρανόμι αυτό η
μοναδική από τα κορίτσια του που πήρε τον τίτλο αυτό ήταν η μανα της μητέρας μου Καλλιόπη Σαλισβουρίνα.
Στο Στρατουλάκι ένα μεγάλο
αγρόκτημα ήταν ο κήπος του παππού. Υπήρχε στέρνα χτιστή με πέτρες και επίχρισμα
σαντορινιό για να κρατά το νερό . Η τοιχοποιία ήταν πάνω από μισό μέτρο. Πάνω τους
είχαν τοποθετηθεί πλάκες ομοιόμορφες που
περπατούσα επάνω κανονικά χωρίς να
πέφτω. Υπήρχε πηγάδι χτιστό περίπου 7-8 μέτρων . Επάνω του αρχικά είχε Γεράνι (ένας
δίχαλος κορμός ξύλινος που επάνω του ζυγιαζόταν η αντένα πιο μακρινός ξύλινος κορμός στην μια
άκρη ήταν δεμένη με βουρλιά ο γκαζοντενεκές για γεια να βγάζει το νερό από το πηγάδι και στην
άλλη μια μεγάλη πέτρα <ντοντόλα> αντίβαρο για διευκόλυνση του χειριστή. Αργότερα
τοποθετήθηκε Μύλος κοντός με οκτώ πανιά και το γεράνι έγινε παρελθόν.
Του παππού ο κήπος ήταν ένας
παράδεισος επί γης . Τεράστιες μηλιές φιρικιές στις άκρες ανατολικά και δυτικά που τον Οκτώβριο μάζευαν
τα μήλα ένα βουνό που τα μοίραζε ο παππούς σε παιδιά και εγγόνια . Βορειοδυτικά
υπήρχε μια τεράστια Δροσομηλιά (ωρίμαζε αρχές Ιουλίου) στην άκρη προς του Χαζίρι
το κήπο. Εκεί ο τεμπέλης παππούς είχε φτιάξει την κοιμηθιά του για την
μεσημεριανή σιέστα του. Τα χούγια του δεν τα’ άφηνε . Και το Γιαννάκη αποκοντά
να κάνει παρέα. Η καλύτερη μου .Πότε μάλασα
το χώμα να κάνω τη λάσπη και να φτιάχνω διάφορα σχήματα πότε σκαρφάλωνα στην
μηλιά πότε έπαιζα με τα φύλλα της κολοκύθας να κάνω
σωλήνες να βάζω το νερό από ένα λάκκο σε
άλλο . Μέχρι να σηκωθεί ο παππούς να πάρει το μπαστουνάκι του για την επιστροφή
μας . Δρόμοι δεν υπήρχαν τότε . Μόνο Στρατουλάκια γεμάτα με αρτίκους
ασφεντιλιές και αμολόχες. Επιστρέφοντας έπρεπε να πάρει το καφεδάκι του στου
Κωστάκη το καφενέ και να με φιλοδωρήσει
με την καθημερνή φλόκα ευκαλύπτου.
Πέρασαν τα χρόνια το Γιαννιό πήγε στο σχολείο έτσι ο παππούς
έχασε το ορτάκι του . Πολλούς ανθρώπους συνάντησα μεγάλος πια που μου έλεγαν
ότι ο Σαλισβουρής τους έκανε μάθημα . Το κρεβάτι το έλεγε πεζούλα . Αν δεν κρατούσες
την πλάκα και το κονδύλι είχε στην βρακοζώνη του δεμένο μια κλειδάρα ίσαμε μια
οκά τους την έφερνε κατακέφαλα και τους έσπαγε
το κεφάλι για να μάθουν .
Ελάχιστοι πια τον θυμούνται.
Σε μένα έχει χαρακτεί στην μνήμη μου έως εσχάτων.
Καραμέλος